Sinds 1 juni 2024 geldt in Vlaanderen instructie VO/MOW/INS.TK/2024-05 over inrichtingen met of zonder tweede fase voor voertuigen van de categorieën M, N en O. Hierdoor is voor bepaalde zijramen, ramen in achterdeuren, dakramen en andere uitrustingen niet altijd een volledig tweede-fasedossier nodig. Dat betekent niet dat je zonder attest of voorbereiding zomaar in iedere bestelwagen mag zagen.
Voorwaarden voor een zijraam of raam in de achterdeur
Er is volgens de instructie geen tweede-fasegoedkeuring vereist voor het plaatsen van een zijraam of raam in de achterdeur wanneer aan alle onderstaande voorwaarden is voldaan:
- Het raam moet steeds over een passende E-goedkeuring beschikken.
- Deze regeling is geldig voor voertuigen van categorie N1, N2 en N3 en voor kampeerwagens.
- De integriteit van de dragende structuur moet behouden blijven. Stijlen, steunbalken en andere dragende delen mogen niet zomaar worden doorgezaagd.
- De installatie moet de opbouwrichtlijnen van de basisfabrikant én de montagevoorschriften van de raamfabrikant volgen.
- De uitgevoerde insnijdingen moeten met foto's en/of een duidelijke omschrijving worden vastgelegd, met vermelding van aantal, grootte en plaats.
Route 1: je hebt vooraf akkoord van de basisfabrikant op VIN-nummer
Wanneer je een voorafgaand akkoord van de basisfabrikant voor het concrete VIN- of chassisnummer hebt, kan de ombouwer de werken uitvoeren en een attest opmaken. De ombouwer kan een particulier, professionele ombouwer of erkende COP-fabrikant zijn, voor zover de gekozen procedure en instructies dit toelaten.
Het attest moet minstens bevestigen dat:
- de integriteit van de dragende structuur behouden is;
- de installatie conform de richtlijnen van de basisfabrikant is uitgevoerd;
- de installatie conform de voorschriften van de raamfabrikant is uitgevoerd;
- de insnijdingen duidelijk zijn gedocumenteerd met foto's en/of omschrijving;
- aantal, grootte en positie van de openingen herkenbaar zijn.
In de praktijk geven steeds minder fabrikanten zo'n toestemming rechtstreeks aan particulieren of niet-erkende ombouwers. Vraag het akkoord schriftelijk en vóór het zagen.
Route 2: je hebt geen akkoord van de basisfabrikant op VIN-nummer
Wanneer geen fabrikantakkoord beschikbaar is, vermeldt de instructie twee routes:
Controle door een erkende technische dienst categorie A
Je spreekt vooraf af met een erkende technische dienst (ETD) categorie A. Dit is niet hetzelfde als een gewoon autokeuringscentrum. Je kunt de werken zelf uitvoeren, waarna de technische dienst de uitvoering controleert en een attest opstelt.
Richtprijs van ongeveer €230 inclusief btw. Dit bedrag dateert uit de oorspronkelijke publicatie en kan ondertussen gewijzigd zijn. Vraag daarom vooraf een actuele prijs en bevestiging van de werkwijze.
Uitvoering door een erkende COP-fabrikant
Je kunt de werken ook laten uitvoeren door een erkende Conformity of Production-fabrikant. Deze partij maakt het vereiste attest op. Op het attest moet de COP-fabrikant ook het COP-nummer en de geldigheidsduur vermelden.
Zowel de erkende technische dienst als de erkende COP-fabrikant moet bevestigen dat de dragende structuur behouden is, de montage conform de relevante richtlijnen is uitgevoerd en de insnijdingen voldoende zijn gedocumenteerd.
Wat gebeurt er met het attest?
De instructie bepaalt dat de erkende technische dienst en de erkende COP-fabrikant scans van dergelijke attesten gedurende tien jaar bewaren. De scan wordt bovendien doorgestuurd naar de bevoegde homologatiedienst.
Bewaar zelf eveneens het originele attest, de fabrikantgoedkeuring indien aanwezig, foto's vóór en na de insnijding, raamdocumentatie, factuur en montagehandleiding bij het voertuigdossier.
Dakraam, dakluik en ventilator
Voor een dakraam of dakluik geldt een vergelijkbare logica: een doorzichtig onderdeel moet een E-goedkeuring hebben, de dragende structuur moet behouden blijven en er is een passend attest nodig via fabrikantakkoord, erkende technische dienst of erkende COP-fabrikant. De concrete voorwaarden verschillen per uitrusting en voertuig.
Wanneer tegelijk een volledige ombouw wordt uitgevoerd met het doel het voertuig te homologeren en in te schrijven als kampeerwagen, blijft uiteraard een bijkomende fase nodig. Volgens de instructie is dan ook een akkoord van de basisfabrikant vereist.
Wijzigingen die onder voorwaarden van een tweede fase kunnen zijn vrijgesteld
Het oorspronkelijke artikel vermeldde onderstaande veelvoorkomende uitrustingen. “Vrijgesteld” betekent telkens: alleen wanneer aan alle voorwaarden uit de actuele instructie en eventuele specifiekere instructies wordt voldaan.
- Dakraam, dakluik of ventilator, volgens de toepasselijke voorwaarden voor insnijdingen en attesten.
- Extra zijramen of ramen in de achterdeur van de laadruimte, volgens de voorwaarden hierboven.
- Bagagerek en bepaalde andere uitrustingen op het dak, waarbij een bagagerek vast op het voertuig gemonteerd moet zijn.
- Ladder, stang, treeplank of opstaptrede achteraan, onder de voorwaarden uit de instructienota.
- Intrekbare zijdelingse treeplank, onder meer met eisen voor intrekbaarheid, waarschuwing en maximale uitsteek.
- Kasten, vast meubilair en isolatie in de laadruimte, voor zover de voertuigcategorie en andere voorwaarden behouden blijven.
Als deze werken onderdeel zijn van een bredere ombouw met als doel homologatie en inschrijving als kampeerwagen, is voor die volledige ombouw wel een tweede fase nodig.
Wijzigingen die doorgaans een tweede fase of homologatiedossier vragen
- Een bestaande zetel voorzien van een draaiplateau wanneer de goedkeuringsroute dit vereist.
- Extra zitplaatsen in de laadruimte plaatsen die tijdens het rijden worden gebruikt.
- Een hefdak of andere ingreep waarvoor niet aan de vrijstellingsvoorwaarden wordt voldaan.
- De voertuigcategorie veranderen van lichte vracht N naar kampeerwagen M1 met carrosseriecode SA.
- Iedere wijziging waarbij de dragende structuur wordt aangetast of het vereiste attest ontbreekt.
E-markering en technische montagevoorwaarden
Een E-markering toont dat het raam volgens een bepaalde voertuigregel is goedgekeurd, maar bewijst niet automatisch dat iedere positie op ieder voertuig is toegestaan. Controleer ook wanddikte, raamtype, montagepositie en productdocumentatie.
- Controleer binnen en buiten op stijlen, kabels, schuifdeurloop en meubelconflicten.
- Maak een correcte mal en boor controlepunten voordat de volledige opening wordt gezaagd.
- Ontbraam en behandel blank metaal zorgvuldig tegen corrosie.
- Gebruik een passend binnenkader en het voorgeschreven afdichtingssysteem.
- Respecteer klemdikte, aanhaalmoment en uitharding volgens de raamfabrikant.
- Test de waterdichtheid vóór isolatie en binnenbekleding de montage verbergen.
Praktische volgorde vóór je een raam plaatst
- Controleer voertuigcategorie, datum eerste inschrijving, VIN en COC.
- Bepaal raamtype, E-goedkeuring, afmetingen en montagepositie.
- Controleer of de instructie VO/MOW/INS.TK/2024-05 op jouw voertuig van toepassing is.
- Vraag akkoord van de basisfabrikant op VIN-nummer of spreek vooraf af met ETD categorie A of COP-fabrikant.
- Leg vast wie het attest opstelt en welke foto's of gegevens nodig zijn.
- Voer pas daarna de insnijding en montage uit.
- Bewaar alle documenten bij het homologatie- en voertuigdossier.
Volledige instructienota
Lees de volledige vo-mow-instk-2024-05-inrichtingen-met-of-zonder-tweede-fase.pdf . De volledige nota bevat bijkomende voorwaarden voor onder meer dakuitrustingen, verluchtingsgaten, kasten, treeplanken, koppelingen en andere voertuigwijzigingen.
Gerelateerde kennisbankartikels
De bevoegde instantie, technische dienst of fabrikant beoordeelt het concrete voertuig en dossier. Vraag vóór onomkeerbare werken steeds actuele schriftelijke bevestiging.