Overslaan naar inhoud
Cursusinhoud

Les 3.1 β€” Verbruikers inventariseren: DC, AC en USB

βœ”
FASE 1
Begrip
β–Ά
πŸ“
FASE 2
Dimensioneren
β–Ά
✏️
FASE 3
Ontwerpen
β–Ά
πŸ”§
FASE 4
Installeren
Module 3: Hoeveel stroom gebruik ik?
Les 1 van 5
β–΄
πŸ“‹
Module 3 Β· Les 3.1

Verbruikers inventariseren: DC, AC & USB

⏱ ~20 min Gevorderd
🎯 Na deze les kan je...
  • Alle verbruikers in een camper systematisch inventariseren per categorie (DC, AC, USB)
  • Het verschil uitleggen tussen geΓ―nstalleerd vermogen en dagelijks werkelijk verbruik
  • De duty cycle van een apparaat inschatten en toepassen op de Wh/dag-berekening
  • Een Power Audit Worksheet invullen voor jouw eigen camperopstelling

1. Inleiding

Stel je voor: je wil een weekmenu samenstellen, maar je hebt geen idee wat er allemaal in je voorraadkast staat. Je zou blindelings boodschappen doen en eindigen met drie potten mosterd en geen pasta. Precies hetzelfde geldt voor je camper-elektriciteitssysteem. Voordat je ook maar nadenkt over zonnepanelen, batterijen of omvormers, moet je eerst heel precies weten wat er stroom verbruikt en hoeveel.

In deze les gaan we je camper helemaal doorlichten. We maken een volledige inventaris van elke verbruiker, van het kleine LED-lampje boven het aanrecht tot de koffiezetter die je elke ochtend nodig hebt. Je leert ze opdelen in drie categorieΓ«n (DC 12V, AC 230V en USB) en ontdekt waarom het verschil tussen "staat op het etiket" en "verbruikt in de praktijk" cruciaal is voor een correct systeemontwerp.

Waarom is dit zo belangrijk? Omdat elke fout in je inventaris zich vermenigvuldigt doorheen je hele ontwerp. Als je één verbruiker vergeet of het verbruik verkeerd inschat, kies je achteraf de verkeerde batterijcapaciteit, te weinig zonnepanelen of een te kleine omvormer. Die fout kost je niet alleen geld, maar ook comfort op de camping. Dus neem de tijd voor deze stap. In de woorden van elke ervaren camperombouwer: meten is weten.

2. DC 12V verbruikers

De meeste apparaten in een camper werken rechtstreeks op 12 volt gelijkspanning, precies dezelfde spanning als je voertuigaccu. Dat is logisch: er is geen omvormer nodig, dus geen extra energieverlies. Denk aan de DC-verbruikers als de "zuinige werkpaarden" van je installatie. Ze doen hun werk stil en efficiΓ«nt op de achtergrond.

De verlichting in een moderne camper bestaat bijna altijd uit LED-strips of LED-spots. Waar een oude gloeilamp al snel 20 watt per spot vroeg, kom je met LED uit op 2 tot 5 watt per punt. Een complete camperverlichting met vijf tot acht punten zit zo op 10 tot 25 watt totaal. Dat klinkt weinig, maar verlichting brandt doorgaans meerdere uren per avond, dus de Wh/dag lopen toch op.

De dakventilator (een MaxxFan of Fiamma Turbo) trekt tussen 3 en 30 watt, afhankelijk van de snelheidsstand. Op een warme zomerdag laat je die gerust zes tot acht uur draaien. De compressorkoelkast is de stille energievreter van de DC-wereld: het etiket zegt 30 tot 45 watt, maar dat is het vermogen wanneer de compressor draait. De waterpomp valt in de categorie "kort maar krachtig": ze trekt rond de 4 ampere pieken (zo'n 48 watt), maar draait in totaal misschien een kwartier per dag. En dan is er de dieselkachel, die continu 10 tot 35 watt vraagt zodra ze brandt, met een korte opstartpiek die een stuk hoger ligt.

Verbruiker Vermogen (W) Typisch gebruik/dag Opmerking
LED-verlichting (totaal) 10 – 25 W 4 – 6 uur 5 – 8 LED-punten
Dakventilator 3 – 30 W 4 – 8 uur Afhankelijk van stand
Compressorkoelkast 30 – 45 W 24 uur (met duty cycle) Duty cycle ~40%
Waterpomp ~48 W (4A) ~15 min totaal Piekstroom, korte bursts
Dieselkachel 10 – 35 W 8 – 14 uur (winter) Opstartpiek ~100 W
USB-lader (per poort) 5 – 18 W 2 – 4 uur USB-A 5W, USB-C PD tot 18W

Wat springt eruit? De compressorkoelkast lijkt met 30–45 watt bescheiden, maar ze draait de klok rond. De waterpomp trekt het hoogste piekvermogen, maar haar totale dagverbruik is verwaarloosbaar. Conclusie: het gaat niet alleen om wattage, het gaat om wattage maal tijd. Dat werken we verderop verder uit.

Kernbegrippen

Wat is?
Duty cycle
Percentage actieve draaitijd
Een koelkast met 40% duty cycle draait effectief ~9,6 van de 24 uur
Wat doet een?
Omvormer
Zet 12V DC om naar 230V AC
Nodig voor huishoudapparaten, kost 10–15% rendementsverlies
Wat betekent?
Wh/dag
Wattuur per dag
De eenheid voor dagelijks energieverbruik: vermogen Γ— tijd Γ— duty cycle
Tik of hover om te keren
πŸ”’ Oefen zelf β€” rekenopgaven β–Έ

Tijd om het zelf te doen. Hieronder vind je drie opgaven van toenemende complexiteit. Probeer elke opgave eerst zelf op te lossen voordat je de uitwerking opent.

Opgave: Je bouwt een Mini-camper (VW Caddy) om. De enige verbruikers zijn: een compressorkoelkast (35 W), LED-verlichting (10 W totaal, 3 spots), een waterpomp (48 W) en twee USB-laders (5 W per stuk). Maak een volledige inventarislijst met de categorie (DC/AC/USB) van elk apparaat.

Toon uitwerking

1. Compressorkoelkast β€” 35 W β€” DC 12V
2. LED-verlichting (3 spots) β€” 10 W totaal β€” DC 12V
3. Waterpomp β€” 48 W β€” DC 12V
4. USB-lader poort 1 β€” 5 W β€” USB
5. USB-lader poort 2 β€” 5 W β€” USB

Alle verbruikers zijn DC of USB. Geen AC-verbruikers, dus geen omvormer nodig. Totaal geΓ―nstalleerd vermogen: 103 W.

Opgave: Je upgradet naar een Midi-camper (Mercedes Sprinter). Bovenop de Mini-camper verbruikers komen erbij: een dieselkachel (25 W), een dakventilator (15 W), een laptop die je via de omvormer laadt (75 W) en een USB-C lader (18 W). Maak de volledige inventaris en geef aan welke verbruikers via de omvormer lopen.

Toon uitwerking

1. Compressorkoelkast β€” 35 W β€” DC 12V
2. LED-verlichting β€” 10 W β€” DC 12V
3. Waterpomp β€” 48 W β€” DC 12V
4. Dieselkachel β€” 25 W β€” DC 12V
5. Dakventilator β€” 15 W β€” DC 12V
6. Laptop β€” 75 W β€” AC 230V (via omvormer)
7. USB-lader (2Γ— USB-A) β€” 10 W β€” USB
8. USB-C lader β€” 18 W β€” USB

EΓ©n AC-verbruiker (laptop), dus een omvormer is nodig. Houd rekening met 10–15% rendementsverlies op de laptop. Totaal geΓ―nstalleerd vermogen: 236 W.

Opgave: Een compressorkoelkast heeft een nominaal vermogen van 45 W. De fabrikant geeft een duty cycle van 40% op bij een omgevingstemperatuur van 25 Β°C. Bereken: (a) het werkelijke Wh/dag verbruik, (b) het Wh/dag verbruik als de koelkast zΓ³nder duty cycle 24 uur continu zou draaien, en (c) het verschil tussen beide.

Toon uitwerking

(a) Werkelijk: 45 W Γ— 24 u Γ— 0,4 = 432 Wh/dag
(b) Zonder duty cycle: 45 W Γ— 24 u Γ— 1,0 = 1.080 Wh/dag
(c) Verschil: 1.080 βˆ’ 432 = 648 Wh/dag

Het verschil is 648 Wh/dag, ofwel 60% minder verbruik dan het "worst case" scenario. Bij een 12V-systeem is dat 648 Γ· 12 = 54 Ah/dag verschil. Dat is meer dan de helft van een 100 Ah lithiumbatterij!

Maak een lijst van al je verbruikers: 12V DC, 230V AC en USB-apparaten. De basis voor je energieberekening.

Beoordeling
0 0

Er zijn momenteel geen reacties.

om als eerste een reactie achter te laten.